Ăn chặn 3 triệu Yen của DHS VN, Hiệp hội Hữu nghị quốc tế Nhật Bản bị chính quyền phạt nặng

0
202

Giới chức Nhật Bản đang tiến hành điều tra một tổ chức môi giới thực tập cho sinh viên nước ngoài tại Nhật về hành vi ăn chặn tiền lương của nhiều sinh viên Việt Nam. Hiện vụ việc đang là mối lo lắng của những bậc phụ huynh có con em đang du học tại xứ sở mặt trời mọc này.

Được biết, hiệp hội Hữu nghị quốc tế Nhật Bản – châu Á được thành lập năm 2016 với mục đích thúc đẩy trao đổi quốc tế. Tổ chức này thu xếp công việc thực tập cho sinh viên nước ngoài tại các khách sạn, cơ sở lưu trú của Nhật để có điều kiện học ngôn ngữ, văn hóa.

Tổ chức môi giới này hiện đang bị cáo buộc ăn chặn gần 3 triệu yên (tương đương 28.000 USD) từ tiền lương đi làm của hàng chục nữ sinh viên Việt Nam.

Theo thông tin điều tra, các bạn sinh viên nói trên được thuê làm việc trong các ryokan (nhà nghỉ kiểu truyền thống của Nhật) và các cơ sở lưu trú ở tỉnh Ishikawa và Fukui trong giai đoạn tháng 9-2016 đến tháng 5-2017. Theo đó, khi nhà tuyển dụng chuyển tiền lương cho nhân viên vào tài khoản ngân hàng của tổ chức môi giới, họ đã tự động trừ ra 100 yên/giờ gọi là “phí quản lý”.

Hành vi ăn chặn bất hợp pháp đó đã giúp “Hội Hữu nghị” bỏ túi 2,96 triệu yên. Trước tính nghiêm trọng của vụ việc, văn phòng thanh tra lao động thuộc hai tỉnh Fukui và Ishikawa đã chuyển hồ sơ điều tra Hội Hữu nghị quốc tế Nhật Bản – châu Á và người đứng đầu tổ chức này là ông Toshihide Inoue (30 tuổi) cho bên công tố viên.

Theo lời bào chữa cho hành vi của ông Inoue, số tiền “xén” của sinh viên được dùng để trang trải nhiều chi phí khác nhau, và thật hay đùa khi ông không biết làm vậy là bất hợp pháp.

Để đáp ứng nhu cầu lao động không có tay nghề cung ứng cho các công trường xây dựng, thay vì mở rộng tiêu chuẩn xét nhập cư dài hạn, chính quyền Tokyo đã chọn một giải pháp gây nhiều tranh cãi là “tuyển dụng thực tập sinh kỹ thuật”

Số lượng thực tập sinh kỹ thuật bình quân tăng 25% mỗi năm. Đến nay đã có 220.000 lao động đến từ Trung Quốc (nhiều nhất), Việt Nam và Philippines. Lực lượng thực tập sinh kỹ thuật nước ngoài rất cần cho công nghiệp, dệt may, nông nghiệp cũng như các lĩnh vực xây dựng và chăm sóc sức khỏe.

Về mặt chính thức, thực tập sinh kỹ thuật được tuyển dụng đi Nhật để học nghề trong ba năm. Trên thực tế, một số người đã bị chủ doanh nghiệp Nhật lợi dụng. Họ đã bị một số chủ doanh nghiệp xấu ép buộc làm việc quá giờ lao động hoặc trả lương rẻ mạt.

Sinh viên thực tập làm việc trong một cửa hàng tại Nhật

Chủ lao động thường xén 1/3 tiền lương với lý do thanh toán tiền ở trọ. Rất nhiều trường hợp không đóng bảo hiểm.

Các thực tập sinh chẳng được dạy nghề gì cả mà chỉ làm công việc lặp đi lặp lại. Họ làm việc không có định mức lao động và bị trả lương rẻ mạt. Có nhiều hình thức lạm dụng như tịch thu hộ chiếu (nhằm tránh tình trạng bỏ đi), cắt xén lương, sa thải vô tội vạ, tấn công bằng vũ lực hoặc thậm chí là tấn công tình dục.

Chết vì bị bóc lột quá sức…
Điều đáng buồn là các thực tập sinh kỹ thuật nước ngoài đã bị bóc lột sức lao động đến mức tử vong. Con số tử vong theo thống kê từng năm là không hề nhỏ.

Theo các tổ chức bảo vệ nhân quyền Nhật, nguyên nhân được cho là do họ bị stress và làm việc quá sức. Ngoài ra, áp lực kiếm tiền, nhiều du học sinh Việt ở Nhật làm thêm quá giờ quy định.

Minh Nguyên (22 tuổi) đã học tập và làm việc ở Tokyo một năm rưỡi. Suốt thời gian ở đây, Nguyên đi làm khoảng 55 tiếng mỗi tuần trong khi luật cho phép sinh viên chỉ được làm thêm 28 tiếng.

“Chi phí sang Nhật ban đầu khoảng 250 triệu đồng. Nhìn thấy nhiều nhà có con đi Nhật kiếm hàng trăm triệu đồng gửi về, bố mẹ liều vay tiền ngân hàng và anh em để tôi được du học”, Nguyên nói.

Áp lực kiếm tiền trả nợ khiến các DHS Việt tại Nhật buộc phải làm thêm giờ…

“Hôm nào tôi về đến nhà cũng khoảng 2h sáng, ngủ 5 tiếng rồi lại dậy và tiếp tục công việc ngày hôm sau”, Nguyên chia sẻ

Các công việc làm thêm quá giờ mang lại cho Nguyên mức thu nhập một tháng khoảng 40 triệu đồng. Sau khi chi tiêu số tiền kiếm được để trả học phí, tiền thuê nhà và một số chi phí khác. Đến nay, số tiền nợ ban đầu vẫn còn khoảng 100 triệu.

Nói về việc lách luật để làm thêm giờ, Nguyên cho rằng hầu hết sinh viên Việt Nam du học tự túc ở Nhật đều có “kinh nghiệm” . Vì một nơi không chấp nhận cho sinh viên làm quá 28 tiếng/tuần nên Nguyên làm việc hai nơi, mỗi nơi gần 28 tiếng. Anh có hai thẻ ngân hàng để mỗi nơi làm việc trả lương vào một thẻ. Điều này giúp anh thuận lợi hơn trong việc gia hạn visa.

Trong thời gian tới, Nhật Bản thắt chặt điều kiện nhập cảnh với du học sinh 5 nước trong đó có Việt Nam, điều này sẽ gây khó khăn cho những bạn có ý định sang Nhật trong thời gian tới. Với sinh viên đã ở Nhật, việc gia hạn visa sẽ khó khăn hơn vì chính phủ Nhật Bản có thể điều tra thông tin kỹ càng hơn.

Việt Quốc, du học sinh Việt Nam tại Nhật cho biết: “Họ thắc mắc tại sao du học sinh mà lại không được nhận tiền từ gia đình như trước đây từng cam kết trong bản chứng minh tài chính. Do đó, khi gia hạn visa, du học sinh buộc phải có tiền từ nhà gửi sang để có giấy xác nhận nộp cho Cục Xuất nhập cảnh.”

Số tiền người nhà ở Việt Nam phải gửi tối thiểu 150.000 yên mỗi lần gia hạn visa (khoảng 30 triệu đồng), khi chuyển qua ngân hàng lại mất thêm chênh lệch tỉ giá, khoảng một triệu đồng. Nhiều gia đình không có đủ điều kiện lo khoản tiền này, do vậy cả người nhà ở Việt Nam và du học sinh ở Nhật đều gặp khó khăn.

Quốc sang Nhật từ tháng 10/2015, “Du học sinh Việt Nam tại Nhật hầu hết đều đi làm thêm, từ tính tiền ở cửa hàng tiện lợi, làm ở các xưởng thực phẩm, xưởng điện tử, bốc
vác hàng tại cảng, phụ việc ở tiệm giặt là… Lương ở Kobe dao động 190.000-260.000 đồng/giờ, tùy vào ca ngày hay đêm. Ở đâu thiếu nhân lực phổ thông là ở đó có người Việt Nam làm thêm”, Quốc nhận xét.

Cũng trong năm 2015, Chính phủ Nhật ban hành thẻ “My number” nhằm quản lý chặt chẽ thời gian làm thêm của du học sinh. Mỗi người cómột mã số cá nhân và sẽ nộp nó cho công ty mà mình đăng ký làm thêm. Bảng lương và mã số được công ty chuyển cho Cục Xuất nhập cảnh. Do lương ở Nhật Bản tính theo tiếng nên Cục sẽ nắm được chính xác mỗi người làm bao nhiêu tiếng một tuần. Những công ty yêu cầu nhân viên nộp mã số thẻ “My number” thường tuân thủ nghiêm khắc quy định, bởi hình phạt cho sự gian dối ở Nhật Bản rất nặng.

Tuy nhiên, do Cục Xuất nhập cảnh không thể quản lý mọi xưởng, công ty nên nhiều cơ sở nhỏ không yêu cầu nhân viên nộp “My number” để có lợi cho cả hai bên.

Theo một chiều hướng khác, Minh Ngọc -DHS ở thành phố Kasumigaseki, tỉnh Saitama, cho rằng ngay cả khi không sang Nhật với mục đích kiếm tiền, nếu chỉ được làm 28 tiếng mỗi tuần thì không đủ trả phí sinh hoạt và học tập. Ngọc thường phải làm ca đêm để tăng thêm thu nhập (lương ca đêm cao hơn ca ngày 25%).
“Công việc làm thêm sẽ được trường giới thiệu. Tuy nhiên, mọi người có thể tự tìm việc phù hợp với bản thân. Em đang làm ở xưởng cơm hộp, công việc này mang lại thu nhập khoảng 180.000 đồng/tiếng”, Ngọc bộc bạch

Ngọc nhận định việc Nhật Bản thắt chặt việc nhập cảnh đối với học sinh Việt Nam là tất yếu, khi ngày càng có nhiều du học sinh Việt sang Nhật với mục đích làm giàu, chứ không phải học. Cô hy vọng người Việt cần thay đổi suy nghĩ để không làm xấu hình ảnh trên đất bạn.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here